درمان سرطان

تاریخ انتشار: 22 جولای 2025

سرطان مجموعه‌ای از بیماری‌هاست که در آن سلول‌های بدن به صورت غیرقابل کنترل رشد می‌کنند و به بافت‌های اطراف یا سایر بخش‌های بدن سرایت می‌کنند. درمان سرطان بسته به نوع، مرحله بیماری و شرایط عمومی بیمار متفاوت است و معمولاً از ترکیبی از روش‌های پزشکی شامل جراحی، شیمی‌درمانی، پرتودرمانی، درمان هدفمند و ایمنی‌درمانی استفاده می‌شود.برای آگاهی از ادامه مقاله و دریافت جدیدترین اطلاعات، با وب‌ سایت دکتر ایرانی همراه باشید.

انواع سرطان

سرطان به گروهی از بیماری‌ها گفته می‌شود که در آن سلول‌ها به صورت کنترل‌نشده رشد می‌کنند و می‌توانند به بافت‌های اطراف نفوذ کنند یا به سایر بخش‌های بدن گسترش یابند (متاستاز). انواع سرطان‌ها را می‌توان بر اساس نوع سلول منشأ و محل ایجاد در بدن طبقه‌بندی کرد:

۱. سرطان‌های کارسینوم (Carcinoma)

کارسینوم شایع‌ترین نوع سرطان است که از سلول‌های اپیتلیال منشأ می‌گیرد؛ این سلول‌ها پوشش بیرونی و درونی بسیاری از اندام‌ها را تشکیل می‌دهند. انواع معروف کارسینوم عبارت‌اند از:

آدنوکارسینوم: سرطان سلول‌های غده‌ای، مانند سرطان ریه، کولون، پستان و پروستات.
کارسینوم سلول سنگ‌فرشی: سرطان سلول‌های پهن و سطحی پوست، دهان، مری و دهانه رحم.

۲. سارکوم‌ها (Sarcoma)

سارکوم‌ها از سلول‌های بافت همبند مانند استخوان، عضله، چربی، غضروف و رگ‌های خونی منشأ می‌گیرند. این نوع سرطان نسبت به کارسینوم نادرتر است و انواعی مانند استئوسارکوم (سرطان استخوان) و لیپوسارکوم (سرطان چربی) را شامل می‌شود.

۳. لوسمی‌ها (Leukemia)

لوسمی‌ها سرطان‌های خون و مغز استخوان هستند که در آن‌ها سلول‌های سفید خون به صورت غیرطبیعی و بیش از حد تولید می‌شوند. لوسمی معمولاً بدون تومور جامد است و انواع مختلفی دارد از جمله لوسمی حاد لنفوبلاستیک و مزمن میلوئیدی.

۴. لنفوم‌ها (Lymphoma)

سرطان لنفوم از سیستم لنفاوی منشأ می‌گیرد و دو دسته اصلی دارد:

لنفوم هوچکین (Hodgkin lymphoma)
لنفوم غیرهوچکین (Non-Hodgkin lymphoma)

این سرطان‌ها بر سلول‌های ایمنی بدن تاثیر می‌گذارند و می‌توانند در غدد لنفاوی، طحال و سایر اندام‌ها رشد کنند.

۵. میلومای متعدد (Multiple Myeloma)

این نوع سرطان از سلول‌های پلاسما در مغز استخوان منشأ می‌گیرد که بخشی از سیستم ایمنی هستند و در تولید آنتی‌بادی نقش دارند.

۶. ملانوما (Melanoma)

ملانوما نوعی سرطان پوست است که از سلول‌های ملانین‌ساز پوست منشأ می‌گیرد. این نوع سرطان بسیار مهاجم است و اگر زود تشخیص داده نشود می‌تواند سریع به سایر قسمت‌های بدن گسترش یابد.

۷. سایر انواع نادر

انواع دیگری از سرطان‌ها نیز وجود دارند که از بافت‌ها یا سلول‌های خاصی منشأ می‌گیرند، مانند تومورهای مغزی، سرطان‌های غدد درون‌ریز، و سرطان‌های دستگاه تناسلی.

درمان سرطان خون

درمان سرطان خون بستگی به نوع و شدت بیماری دارد و معمولاً شامل شیمی‌درمانی، پرتو درمانی و در برخی موارد پیوند مغز استخوان می‌شود. تشخیص زودهنگام و انتخاب روش درمان مناسب نقش حیاتی در موفقیت درمان و بهبود کیفیت زندگی بیمار دارد.

داروهای هدفمند و ایمونوتراپی نیز در برخی انواع سرطان خون کاربرد دارند و می‌توانند پاسخ درمانی را افزایش دهند. همراهی بیمار با تیم پزشکی، رعایت رژیم غذایی مناسب و مراقبت‌های حمایتی به کاهش عوارض و افزایش احتمال درمان کمک می‌کند.

درمان سرطان معده

درمان سرطان معده بسته به مرحله بیماری شامل جراحی، شیمی‌درمانی، پرتو درمانی یا ترکیبی از این روش‌ها است. جراحی معمولا برای حذف تومور و کاهش بار بیماری انجام می‌شود و در مراحل اولیه بیشترین اثر را دارد.

شیمی‌درمانی و پرتو درمانی به کاهش حجم تومور و جلوگیری از انتشار سلول‌های سرطانی کمک می‌کنند. استفاده از داروهای هدفمند و پیگیری منظم پس از درمان می‌تواند احتمال بازگشت بیماری را کاهش دهد و کیفیت زندگی بیمار را ارتقا دهد.

درمان سرطان روده

درمان سرطان روده معمولاً شامل جراحی برای حذف قسمت آسیب‌دیده روده است. در مراحل پیشرفته، شیمی‌درمانی و پرتو درمانی به کنترل بیماری و کاهش انتشار سلول‌های سرطانی کمک می‌کنند.

انتخاب روش درمان به مرحله بیماری، سلامت عمومی بیمار و پاسخ بدن به درمان بستگی دارد. تغییرات سبک زندگی، تغذیه سالم و پیگیری منظم نیز نقش مهمی در موفقیت درمان و کاهش عود سرطان روده دارند.

درمان سرطان ریه

درمان سرطان ریه بستگی به نوع سلول‌های سرطانی و مرحله بیماری دارد. شیمی‌درمانی، پرتو درمانی و جراحی از روش‌های رایج هستند و در برخی موارد داروهای هدفمند و ایمونوتراپی نیز استفاده می‌شوند.

تشخیص زودهنگام و انتخاب ترکیب مناسب درمان باعث بهبود بقا و کیفیت زندگی بیماران می‌شود. کنترل علائم، ترک سیگار و رعایت سبک زندگی سالم از عوامل مهم تکمیلی در درمان سرطان ریه محسوب می‌شوند.

درمان سرطان کبد

درمان سرطان کبد شامل جراحی، شیمی‌درمانی، پرتو درمانی و روش‌های کم‌تهاجمی مانند ابلیشن و ایمونوتراپی است. انتخاب روش درمانی به اندازه تومور، وضعیت کبد و سلامت عمومی بیمار بستگی دارد.

کنترل بیماری زمینه‌ای کبدی، پیگیری منظم و رعایت سبک زندگی سالم می‌تواند اثربخشی درمان را افزایش دهد. درمان زودهنگام و مدیریت عوارض جانبی اهمیت زیادی در بهبود پیش‌آگهی بیمار دارد.

درمان سرطان سینه

درمان سرطان سینه شامل جراحی، شیمی‌درمانی، هورمون‌درمانی و پرتو درمانی است و بر اساس مرحله و نوع تومور انتخاب می‌شود. درمان ترکیبی باعث کاهش احتمال عود و افزایش بقا می‌شود.

داروهای هدفمند و پیگیری منظم بعد از درمان، کیفیت زندگی بیمار را ارتقا می‌دهد. تشخیص زودهنگام، خودآزمایی منظم و مراقبت پزشکی دقیق نقش حیاتی در موفقیت درمان سرطان سینه دارند.

درمان سرطان رحم

درمان سرطان رحم شامل جراحی برای حذف رحم، شیمی‌درمانی و پرتو درمانی است و بسته به مرحله بیماری ممکن است ترکیبی از این روش‌ها استفاده شود. تشخیص به موقع باعث افزایش احتمال موفقیت درمان می‌شود.

در برخی بیماران هورمون‌درمانی و داروهای هدفمند نیز کاربرد دارد. پیگیری منظم، تغذیه مناسب و رعایت سبک زندگی سالم در کاهش عود بیماری و بهبود کیفیت زندگی نقش مهمی ایفا می‌کنند.

درمان سرطان با طب سنتی

طب سنتی به مجموعه‌ای از روش‌ها و درمان‌های طبیعی گفته می‌شود که در طول قرون و اعصار توسط فرهنگ‌ها و جوامع مختلف به کار گرفته شده‌اند. در زمینه سرطان، طب سنتی معمولاً بر تقویت سیستم ایمنی، بهبود کیفیت زندگی و کاهش عوارض جانبی درمان‌های مدرن تمرکز دارد. استفاده از رژیم‌های غذایی خاص، طب سوزنی، حجامت و روش‌های فیزیکی دیگر، در طب سنتی رایج است، اما باید توجه داشت که این روش‌ها به تنهایی جایگزین درمان‌های علمی و اثبات‌شده سرطان نیستند.

مطالعات علمی نشان داده‌اند که برخی روش‌های طب سنتی می‌توانند به عنوان مکمل درمان‌های پزشکی در بهبود وضعیت بیمار مؤثر باشند، اما تأکید بر ادامه درمان‌های پزشکی و مشاوره با پزشک متخصص ضروری است.

درمان سرطان با گیاهان دارویی

گیاهان دارویی از دیرباز به عنوان منبعی غنی از ترکیبات شیمیایی فعال شناخته شده‌اند که خواص ضدسرطانی، ضدالتهابی و آنتی‌اکسیدانی دارند. برخی از گیاهان مانند زعفران، گل بابونه، سیر، زردچوبه و گزنه در تحقیقات آزمایشگاهی نشان داده‌اند که می‌توانند سلول‌های سرطانی را مهار کنند یا از رشد آن‌ها جلوگیری نمایند.

با این حال، اثربخشی گیاهان دارویی در درمان مستقیم سرطان در انسان هنوز به طور کامل اثبات نشده و معمولاً به عنوان مکمل در کنار درمان‌های استاندارد به کار می‌روند. مصرف خودسرانه گیاهان دارویی بدون نظر پزشک ممکن است باعث تداخل با داروهای شیمی‌درمانی شود و عوارض جانبی ایجاد کند.

درمان سرطان با داروهای گیاهی

داروهای گیاهی که از عصاره‌ها، اسانس‌ها و ترکیبات طبیعی گیاهان تهیه می‌شوند، در برخی موارد به عنوان درمان‌های کمکی در سرطان به کار می‌روند. برخی ترکیبات مانند وینکریستین و تاکسول که در شیمی‌درمانی استفاده می‌شوند، منشأ گیاهی دارند و نشان‌دهنده اهمیت داروهای گیاهی در توسعه درمان‌های نوین است.

امروزه تلاش‌های علمی برای شناسایی و استخراج ترکیبات مؤثر ضدسرطان از گیاهان دارویی ادامه دارد، اما این داروها باید تحت کنترل دقیق آزمایش‌های بالینی قرار گیرند تا ایمنی و اثربخشی آن‌ها تضمین شود.

درمان سرطان بدون شیمی‌درمانی

شیمی‌درمانی یکی از روش‌های متداول درمان سرطان است که با استفاده از داروهای سمی سلول‌های سرطانی را نابود می‌کند. با این حال، در برخی موارد و بسته به نوع، مرحله و محل سرطان، گزینه‌های درمانی دیگری نیز وجود دارند که می‌توانند به تنهایی یا در ترکیب با روش‌های دیگر به کار روند. این روش‌ها شامل:

جراحی: در مواردی که تومور قابل برداشت باشد، جراحی می‌تواند به عنوان روش اصلی درمان استفاده شود و بسیاری از سلول‌های سرطانی را حذف کند.
پرتودرمانی: استفاده از اشعه‌های پرانرژی برای تخریب سلول‌های سرطانی که در برخی سرطان‌ها جایگزین یا مکمل شیمی‌درمانی است.
درمان هدفمند: داروهایی که مسیرهای مولکولی خاص در سلول‌های سرطانی را هدف قرار می‌دهند و معمولاً عوارض کمتری نسبت به شیمی‌درمانی دارند.
ایمنی‌درمانی: تحریک سیستم ایمنی بدن برای شناسایی و حمله به سلول‌های سرطانی که در برخی سرطان‌ها موفقیت چشمگیری داشته است.
درمان‌های جایگزین و مکمل: مانند داروهای گیاهی، طب سنتی و مراقبت‌های حمایتی که می‌توانند کیفیت زندگی بیمار را بهبود بخشند، اما جایگزین درمان‌های علمی نیستند.

اگر شیمی‌درمانی نکنیم چه می‌شود

عدم انجام شیمی‌درمانی در مواردی که این درمان بخشی از پروتکل استاندارد و اثبات‌شده باشد، معمولاً منجر به پیشرفت سریع‌تر بیماری می‌شود. سلول‌های سرطانی بدون مهار، رشد و گسترش یافته و می‌توانند به بافت‌های اطراف و سایر اعضای بدن (متاستاز) نفوذ کنند.

این موضوع ممکن است باعث بدتر شدن علائم، کاهش کیفیت زندگی و در نهایت کوتاه‌تر شدن طول عمر شود. البته برخی بیماران به دلیل شرایط جسمانی ضعیف، عوارض جانبی شدید یا تصمیم شخصی ممکن است از شیمی‌درمانی اجتناب کنند که در این صورت تیم درمانی روش‌های حمایتی و کنترل درد را پیشنهاد می‌دهد.

آیا سرطان بدون شیمی‌درمانی درمان می‌شود

پاسخ این سوال بستگی زیادی به نوع سرطان، مرحله بیماری و ویژگی‌های فردی دارد. در برخی سرطان‌ها مانند برخی تومورهای خوش‌خیم یا سرطان‌های موضعی و کم‌تهاجمی، درمان‌هایی مانند جراحی یا پرتودرمانی ممکن است کافی باشند.

در برخی سرطان‌های پیشرفته یا آن‌هایی که سلول‌های سرطانی به سرعت تقسیم می‌شوند، شیمی‌درمانی نقش کلیدی در کنترل بیماری و افزایش بقاء دارد و ترک آن می‌تواند نتیجه درمان را به شدت کاهش دهد.

امروزه درمان‌های نوین مانند درمان هدفمند و ایمنی‌درمانی جایگزین‌های بالقوه‌ای برای شیمی‌درمانی هستند، اما این روش‌ها نیز باید توسط پزشک متخصص تجویز و مدیریت شوند.

جدیدترین روش‌های درمان سرطان

روش جدید درمان سرطان

در سال‌های اخیر، پیشرفت‌های چشمگیری در درمان سرطان حاصل شده است که موجب افزایش اثربخشی درمان و کاهش عوارض جانبی آن شده است. این روش‌های نوین بر پایه فهم بهتر از بیولوژی سلولی و مولکولی سرطان شکل گرفته‌اند و به سمت درمان‌های شخصی‌سازی‌شده حرکت می‌کنند. مهم‌ترین روش‌های جدید درمان سرطان عبارت‌اند از:

۱. درمان هدفمند (Targeted Therapy)

در این روش، داروها به طور خاص مولکول‌ها یا مسیرهای سلولی دخیل در رشد و تکثیر سلول‌های سرطانی را هدف قرار می‌دهند. این داروها برخلاف شیمی‌درمانی عمومی، سلول‌های سالم را کمتر تحت تأثیر قرار می‌دهند. نمونه‌هایی از این داروها شامل مهارکننده‌های تیروزین کیناز و آنتی‌بادی‌های مونوکلونال هستند.

۲. ایمنی‌درمانی (Immunotherapy)

ایمنی‌درمانی با تقویت سیستم ایمنی بدن به منظور شناسایی و نابودی سلول‌های سرطانی عمل می‌کند. از جمله پیشرفت‌های مهم در این حوزه می‌توان به درمان با مهارکننده‌های نقاط کنترل ایمنی (Checkpoint inhibitors) و درمان با سلول‌های CAR-T اشاره کرد که در برخی سرطان‌ها نتایج چشمگیری داشته‌اند.

۳. درمان با سلول‌های CAR-T

در این روش، سلول‌های ایمنی خود بیمار (سلول‌های T) به طور ژنتیکی مهندسی می‌شوند تا گیرنده‌های خاصی برای شناسایی و حمله به سلول‌های سرطانی داشته باشند. این درمان به خصوص در برخی انواع لوسمی و لنفوم کاربرد موفقی داشته و یکی از پیشرفته‌ترین روش‌های درمان سرطان محسوب می‌شود.

۴. پزشکی شخصی‌سازی‌شده (Precision Medicine)

این رویکرد بر اساس تحلیل دقیق ژنتیکی تومور هر بیمار، درمان مناسب و خاص برای آن تومور انتخاب می‌شود. این روش به افزایش اثربخشی درمان و کاهش عوارض کمک می‌کند و در حال حاضر در بسیاری از سرطان‌ها کاربرد دارد.

۵. درمان‌های ترکیبی نوین

ترکیب درمان‌های هدفمند، ایمنی‌درمانی، شیمی‌درمانی و پرتودرمانی به صورت هماهنگ، اثربخشی درمان را افزایش داده و مقاومت سلول‌های سرطانی را کاهش می‌دهد.

درمان سرطان با تغذیه سالم

تغذیه سالم و متعادل نقش مهمی در پیشگیری، کنترل و بهبود کیفیت زندگی بیماران مبتلا به سرطان دارد. مصرف مواد غذایی غنی از آنتی‌اکسیدان‌ها، ویتامین‌ها و مواد مغذی می‌تواند به تقویت سیستم ایمنی کمک کرده و اثرات جانبی درمان‌های سرطان را کاهش دهد. رژیم غذایی سالم شامل مصرف میوه‌ها، سبزیجات تازه، غلات کامل، پروتئین‌های کم‌چرب و چربی‌های سالم است و از مصرف غذاهای فرآوری‌شده، قند و چربی‌های اشباع‌شده پرهیز می‌کند.

مطالعات نشان داده‌اند که تغذیه مناسب می‌تواند التهابات بدن را کاهش داده و رشد سلول‌های سرطانی را کندتر کند، هرچند تغذیه به تنهایی درمان قطعی سرطان نیست بلکه مکملی در کنار درمان‌های پزشکی است.

درمان سرطان با رژیم غذایی

رژیم غذایی در مدیریت سرطان می‌تواند نقش حمایتی مهمی ایفا کند. تنظیم کالری و مواد مغذی به منظور حفظ وزن سالم، حفظ توده عضلانی و تأمین انرژی مورد نیاز بدن ضروری است. برخی رژیم‌ها بر اساس نوع سرطان و نیازهای بیمار شخصی‌سازی می‌شوند. به عنوان مثال، بیماران تحت شیمی‌درمانی ممکن است به پروتئین و کالری بیشتر نیاز داشته باشند تا از ضعف و تحلیل عضلات جلوگیری شود.

رژیم‌های غذایی ضدالتهابی، سرشار از مواد طبیعی و فاقد افزودنی‌های مضر، در بهبود وضعیت کلی و کاهش عوارض درمان موثر هستند. همچنین مشاوره تغذیه تخصصی برای بیماران سرطانی توصیه می‌شود.

درمان سرطان با رژیم کتوژنیک

رژیم کتوژنیک، که عمدتاً شامل مصرف چربی‌های سالم، پروتئین متوسط و کربوهیدرات بسیار کم است، اخیراً به عنوان یک روش تکمیلی در درمان سرطان مورد توجه قرار گرفته است. فرضیه اصلی این است که بسیاری از سلول‌های سرطانی برای رشد خود به گلوکز وابسته‌اند و محدود کردن مصرف کربوهیدرات ممکن است رشد آن‌ها را کاهش دهد.

مطالعات اولیه در مدل‌های آزمایشگاهی و حیوانی نشان داده‌اند که رژیم کتوژنیک می‌تواند در کاهش سرعت رشد برخی تومورها موثر باشد، اما در انسان‌ها هنوز به مطالعات بالینی گسترده نیاز است تا اثربخشی و ایمنی آن به طور کامل تایید شود.

درمان سرطان با هوش مصنوعی

هوش مصنوعی (Artificial Intelligence – AI) در سال‌های اخیر به عنوان ابزاری پیشرفته در حوزه تشخیص، درمان و مدیریت سرطان وارد شده است. سیستم‌های هوش مصنوعی با تحلیل حجم عظیمی از داده‌های پزشکی مانند تصاویر پزشکی (ام‌آر‌آی، سی‌تی اسکن، پت‌اسکن)، نتایج آزمایشگاهی و اطلاعات ژنتیکی، قادر به شناسایی دقیق‌تر و سریع‌تر تومورها و تعیین بهترین گزینه‌های درمانی هستند.

هوش مصنوعی می‌تواند به پزشکان در طراحی درمان‌های شخصی‌سازی‌شده کمک کند، به طور مثال با پیش‌بینی پاسخ بیمار به داروهای مختلف، بهینه‌سازی دوز داروها و کاهش عوارض جانبی. همچنین در توسعه داروهای جدید و کشف ترکیبات مؤثر ضدسرطان کاربرد دارد.

با استفاده از الگوریتم‌های یادگیری ماشین، هوش مصنوعی توانسته در بهبود دقت تشخیص سرطان‌های اولیه و افزایش نرخ بقاء بیماران نقش مهمی ایفا کند. این فناوری هنوز در حال توسعه است و انتظار می‌رود در آینده نزدیک نقش کلیدی‌تری در مراقبت‌های سرطان داشته باشد.

درمان سرطان با پزشکی هسته‌ای

پزشکی هسته‌ای شاخه‌ای از پزشکی است که از مواد رادیواکتیو برای تشخیص و درمان بیماری‌ها استفاده می‌کند. در درمان سرطان، پزشکی هسته‌ای از روش‌های پرتو درمانی هدفمند و رادیوداروها بهره می‌برد.

یکی از مهم‌ترین کاربردها، استفاده از پرتودرمانی هدفمند با رادیوداروها است که در آن مواد رادیواکتیو به صورت ترکیباتی به سلول‌های سرطانی متصل شده و به طور مستقیم آن‌ها را تخریب می‌کنند. این روش باعث آسیب کمتر به سلول‌های سالم و کاهش عوارض جانبی نسبت به پرتودرمانی سنتی می‌شود.

مثال بارز این روش، درمان سرطان تیروئید با ید رادیواکتیو است که در آن از ید ۱۳۱ به منظور نابودی سلول‌های سرطانی استفاده می‌شود. همچنین پزشکی هسته‌ای در تشخیص دقیق محل و مرحله سرطان با استفاده از تصویربرداری‌های رادیودارو مانند PET Scan کاربرد دارد.

درمان سرطان با رادیودارو

درمان با رادیودارو (Radiopharmaceutical Therapy) یا درمان رادیویی هدفمند یکی از شاخه‌های پیشرفته پزشکی هسته‌ای است که در آن از ترکیبات رادیواکتیو برای تخریب سلول‌های سرطانی استفاده می‌شود. رادیوداروها به گونه‌ای طراحی می‌شوند که به طور خاص به سلول‌های سرطانی متصل شوند و اشعه‌های رادیواکتیو را مستقیماً به تومور منتقل کنند، بدون اینکه به بافت‌های سالم آسیب زیادی وارد شود.

این روش درمانی مزایای قابل توجهی دارد؛ از جمله کاهش عوارض جانبی نسبت به پرتودرمانی سنتی و امکان درمان سرطان‌های متاستاتیک (گسترش‌یافته) که دسترسی به آن‌ها دشوار است. رادیوداروها در انواع مختلف سرطان‌ها مانند سرطان تیروئید، لنفوم و برخی تومورهای استخوانی کاربرد دارند.

علاوه بر درمان، رادیوداروها در تصویربرداری پزشکی برای تشخیص دقیق محل و اندازه تومور نیز استفاده می‌شوند، که به پزشکان در انتخاب بهترین روش درمان کمک می‌کند.

درمان سرطان با پلاسما

درمان سرطان با استفاده از پلاسما، یکی از فناوری‌های نوین در حوزه پزشکی است که از پلاسما سرد یا پلاسما غیرتعادلی بهره می‌برد. پلاسما به معنای حالت چهارم ماده است که شامل ذرات باردار، یون‌ها و الکترون‌ها می‌شود. در این روش، پلاسما سرد تولید می‌شود که دمای آن پایین است و می‌تواند به طور موضعی روی سلول‌های سرطانی اثر بگذارد.

پلاسما سرد می‌تواند با ایجاد استرس اکسیداتیو و آسیب به DNA سلول‌های سرطانی، موجب مرگ انتخابی آن‌ها شود بدون اینکه بافت‌های سالم اطراف آسیب ببینند. این روش به ویژه برای درمان تومورهای سطحی یا ضایعات پوستی در حال مطالعه و توسعه است.

مزیت این فناوری، اثرگذاری هدفمند، غیرتهاجمی بودن و کاهش عوارض جانبی نسبت به روش‌های سنتی است. همچنین، پلاسما می‌تواند به تقویت پاسخ ایمنی بدن در مقابل سرطان کمک کند.

درمان سرطان با ویروس

درمان سرطان با ویروس‌ها که به آن ویروس‌درمانی انکولیتیک (Oncolytic Virus Therapy) گفته می‌شود، یکی از روش‌های نوین و پیشرفته درمانی است که در آن از ویروس‌های اصلاح‌شده ژنتیکی برای هدف‌گیری و نابودی سلول‌های سرطانی استفاده می‌شود. این ویروس‌ها توانایی آلوده کردن و تکثیر در داخل سلول‌های سرطانی را دارند و با این کار موجب مرگ مستقیم آن‌ها می‌شوند.

ویروس‌های انکولیتیک به دو طریق به درمان سرطان کمک می‌کنند:

تخریب مستقیم سلول‌های سرطانی: ویروس وارد سلول‌های سرطانی شده و با تکثیر، آن‌ها را از بین می‌برد.
فعال‌سازی سیستم ایمنی بدن: این ویروس‌ها می‌توانند پاسخ ایمنی را تحریک کنند تا سلول‌های سرطانی بیشتری توسط سیستم ایمنی شناسایی و نابود شوند.

این نوع درمان به دلیل انتخابی بودن برای سلول‌های سرطانی و آسیب کمتر به سلول‌های سالم، نسبت به روش‌های سنتی عوارض جانبی کمتری دارد.

مزایا و محدودیت‌ها

مزایا شامل هدف‌گیری دقیق سلول‌های سرطانی، تحریک سیستم ایمنی و امکان ترکیب با درمان‌های دیگر مانند شیمی‌درمانی و ایمنی‌درمانی است. محدودیت‌ها شامل نیاز به طراحی ویروس‌های ایمن، مقابله با پاسخ ایمنی بدن که ممکن است ویروس را نابود کند، و محدودیت‌های مربوط به نوع و محل سرطان می‌باشد.

کاربردهای بالینی

چندین ویروس انکولیتیک از جمله ویروس هربس سیمپلکس اصلاح‌شده (T-VEC) در درمان ملانوما و سایر سرطان‌ها مورد تایید قرار گرفته‌اند یا در مراحل آزمایشات بالینی پیشرفته قرار دارند. تحقیقات در این حوزه همچنان در حال گسترش است و انتظار می‌رود این روش نقش مهم‌تری در آینده درمان سرطان ایفا کند.

درمان سرطان مغز

سرطان مغز شامل تومورهای بدخیم و خوش‌خیم مغزی است که از سلول‌های مغز یا بافت‌های اطراف منشاء می‌گیرند. درمان سرطان مغز بسته به نوع، اندازه، محل و درجه تهاجمی بودن تومور متفاوت است و معمولاً ترکیبی از چند روش درمانی به کار می‌رود.

جراحی: اغلب اولین گام درمانی است و هدف آن حذف حداکثری تومور بدون آسیب به بافت‌های سالم مغز است. پیشرفت‌های جراحی عصبی با استفاده از فناوری‌های پیشرفته، دقت و ایمنی جراحی را افزایش داده‌اند.
پرتودرمانی: پس از جراحی یا در مواردی که جراحی امکان‌پذیر نیست، پرتودرمانی با هدف تخریب سلول‌های سرطانی باقی‌مانده به کار می‌رود. روش‌های نوین مانند پرتودرمانی استریوتاکتیک دقت بیشتری در هدف‌گیری تومور دارند.
شیمی‌درمانی: استفاده از داروهای ضدسرطان برای کاهش رشد و گسترش تومور در مغز. انتخاب داروها به نوع تومور و پاسخ بیمار بستگی دارد.
درمان‌های هدفمند و ایمنی‌درمانی: در برخی انواع خاص سرطان مغز، داروهای هدفمند و ایمنی‌درمانی می‌توانند به عنوان مکمل یا جایگزین روش‌های سنتی موثر باشند.

درمان سرطان مغز نیازمند تیم تخصصی از جراحان مغز و اعصاب، انکولوژیست و سایر متخصصان است و مراقبت‌های حمایتی نیز برای حفظ کیفیت زندگی بیمار اهمیت دارد.

درمان سرطان سینه

سرطان سینه یکی از شایع‌ترین سرطان‌ها در زنان است که درمان آن با توجه به مرحله بیماری، نوع سلول‌های سرطانی و وضعیت بیمار برنامه‌ریزی می‌شود. گزینه‌های درمانی اصلی عبارتند از:

جراحی: شامل برداشتن تومور یا کل پستان (ماستکتومی) است. تکنیک‌های جراحی به منظور حفظ حداکثر بافت سالم و زیبایی انجام می‌شود.
پرتودرمانی: معمولاً پس از جراحی برای کاهش احتمال بازگشت سرطان استفاده می‌شود. پرتودرمانی موضعی به نواحی اطراف تومور انجام می‌شود.
شیمی‌درمانی: برای کوچک کردن تومور قبل از جراحی یا از بین بردن سلول‌های سرطانی باقی‌مانده پس از جراحی به کار می‌رود.
هورمون‌درمانی: در سرطان‌های حساس به هورمون، داروهایی برای مسدود کردن اثرات هورمون‌ها و کاهش رشد تومور استفاده می‌شود.
درمان هدفمند: داروهای خاصی که مسیرهای مولکولی مرتبط با رشد تومور را هدف قرار می‌دهند، مانند trastuzumab برای سرطان‌های HER2 مثبت.
ایمنی‌درمانی: در برخی موارد خاص، درمان‌های ایمنی نیز برای افزایش پاسخ سیستم ایمنی به سرطان تجویز می‌شود.

درمان سرطان سینه معمولاً چندوجهی است و با توجه به وضعیت هر بیمار، تیم پزشکی برنامه درمانی مناسب را تدوین می‌کند. همچنین مراقبت‌های پس از درمان برای جلوگیری از عود و مدیریت عوارض اهمیت زیادی دارد.

درمان سرطان روده بزرگ

سرطان روده بزرگ یا کولورکتال یکی از شایع‌ترین انواع سرطان‌هاست که درمان آن به مرحله بیماری، وضعیت عمومی بیمار و ویژگی‌های تومور بستگی دارد. روش‌های اصلی درمان عبارت‌اند از:

جراحی: معمول‌ترین و مؤثرترین روش درمان سرطان روده بزرگ در مراحل اولیه است. جراحی شامل برداشتن تومور و بخش‌های اطراف روده است و در برخی موارد گره‌های لنفاوی نیز حذف می‌شوند.
شیمی‌درمانی: برای کاهش احتمال عود بیماری و درمان سرطان‌های پیشرفته یا متاستاتیک به کار می‌رود. شیمی‌درمانی می‌تواند قبل از جراحی (برای کوچک کردن تومور) یا بعد از جراحی (برای از بین بردن سلول‌های باقی‌مانده) استفاده شود.
پرتودرمانی: معمولاً در سرطان روده بزرگ راست (رکتوم) کاربرد دارد و به کنترل تومور و کاهش عوارض کمک می‌کند.
درمان هدفمند و ایمنی‌درمانی: داروهای هدفمند مانند آنتی‌بادی‌های مونوکلونال و مهارکننده‌های مسیرهای مولکولی در برخی بیماران مورد استفاده قرار می‌گیرند. ایمنی‌درمانی نیز برای برخی انواع خاص سرطان کولورکتال مؤثر است.

علاوه بر این، مراقبت‌های حمایتی و اصلاح سبک زندگی نقش مهمی در بهبود کیفیت زندگی بیماران دارند.

درمان سرطان کبد

سرطان کبد (کارسینوم هپاتوسلولار) یکی از سرطان‌های پیچیده با پیش‌آگهی متفاوت است. درمان آن به نوع سرطان، مرحله بیماری و سلامت عمومی بیمار وابسته است و شامل روش‌های زیر است:

جراحی: در صورت امکان، برداشت قسمتی از کبد یا پیوند کبد می‌تواند درمان قطعی باشد، به ویژه در مراحل اولیه بیماری.
آبلیشن موضعی: روش‌هایی مانند فرکانس رادیویی (RFA) یا مایکروویو برای تخریب موضعی تومور بدون جراحی به کار می‌روند.
شیمی‌درمانی و درمان هدفمند: شیمی‌درمانی سیستمیک معمولاً تأثیر کمی دارد، اما داروهای هدفمند مانند سورافنیب یا لنواتینیب برای کنترل بیماری پیشرفته استفاده می‌شوند.
پرتودرمانی: در برخی موارد برای کاهش علائم و کنترل بیماری کاربرد دارد.
ایمنی‌درمانی: داروهای ایمنی‌درمانی جدید در حال بررسی و استفاده برای بهبود پاسخ درمانی هستند.

در کنار این روش‌ها، مدیریت بیماری زمینه‌ای کبد (مانند سیروز) و مراقبت‌های حمایتی اهمیت بالایی دارد.